Kayıtlar

"Ulaşmak" Bir İllüzyondur, "Yaklaşmak" İse Bir Sanat

Resim
  Sis, dünyanın henüz ilk cümlesi kurulmadan önceki o dilsiz boşluktu. Sadece vardı; renksiz, biçimsiz ve zamansız. İnsanlar o belirsizliğin kıyısında durur, sise bakarken kendi gölgelerini anlamlandırmaya çalışırlardı. Ben ise o kıyıda duran, elindeki iğneyle hem yarayı açan hem de onu dikmeye çalışan yalnız bir yürüyüşçüydüm. Her sabah, güvenli sınırlarımı ardımda bırakır, sisin içine ilk adımımı atardım. O an bir Kaşif olurdum. Kelimelerin henüz doğmadığı, anlamın daha şekillenmediği o çiğ ve can yakan soğukluğa dalar, nefesimi tutardım. Döndüğümde yanımda getirdiğim her şey ham, dile gelmemiş, ağır ve biçimsiz olurdu. Sonra masaya oturur, bir Dokumacı'ya dönüşürdüm. Sisin içinden çıkardığım o vahşi parçaları elime alır; onlara dilin, nezaketin ve kurgunun ipliklerinden birer elbise dikerdim. İnsanlar o elbiseleri giyer, içlerinde ısınır ve buna "hayat" derlerdi. Onlara, her aşkın içinde saklı bir ayrılığı, her sadakatin gölgesinde bekleyen bir ihaneti ve her doğumun ç...

Duygusal Ekonomi ve Tecrübe Zehirlenmesi

Resim
  Aşağıda, dar sokağın loş ışığı altında beyaz hatchback sonunda yerine oturduğunda, adam direksiyonu iki eliyle sıkıca kavramış halde birkaç saniye öylece kaldı. Sanki park ettiği şey yalnızca araba değil, aynı zamanda ilişkinin kırılgan dengesiymiş gibi dikkatliydi. Kadın ise hemen camın kenarına eğildi, başını içeri uzatıp hızlı hızlı konuşmaya başladı. “Ben sana biraz daha kır dedim, fazla çevirdin,” dedi; sesi kızgınlıktan çok telaşlıydı. Bu, uzun yılların rahatlığıyla söylenmiş bir azar değildi. Kelimelerin içinde hâlâ açıklama yapma zorunluluğu vardı. Adam da ona alışkın birinin rahat sabırsızlığıyla değil, yanlış anlaşılmaktan korkan birinin tedirginliğiyle cevap verdi. “Tamam ama bir anda üç şey söyledin, hangisini yapacağımı şaşırdım.” Bu cümlede savunmadan çok kendini beğendirme çabası vardı; hâlâ kavga ederken bile haklı görünmekten ziyade, yetersiz görünmemeye çalışıyordu. Kadın bir an geri çekildi, montunun cebine ellerini soktu. Üzerinde adamın ceketinden büyük duran...

Efsunlu Rüzgârlar

Resim
  Bugün adaya ayak bastığımda havada, insanın göğüs kafesini durup dururken genişleten, yüzünde uçucu bir tebessüm bırakan o tatlı, ılık esintilerden biri vardı. Hani insanın içine sebepsiz, çocuksu bir yaşama sevinci üfleyen; tepelerdeki taze biçilmiş çimlerin yeşil kokusunu kıyıya vuran denizin iyotlu tuzuyla aynı nefeste harmanlayan o efsunlu rüzgârlardan… Vapurdan inip o küçük iskeleye ilk adımımı attığım, tenime ilk değdiği anda, aylardır omuzlarımda biriken o ağır, kurşuni şehir paltosunu şefkatli bir el gibi çözüp aldı bu rüzgâr; beni bir tüy gibi hafifletti. Üzerimde sadece bir esinti değil, adeta görünmez bir ipeğin dokunuşu gibi kayıp gidiyordu. Sanki bu küçük ada, denizin ortasında asırlık uykusundan uyanmış ve gökyüzüne doğru ilk kez derin, ferah bir nefes bırakmıştı. Kıyıdaki balıkçı kahvesinin önünden geçerken, yaşlı bir amcanın yanındaki kıza gülümsediğini gördüm. Kahvesinden bir yudum alıp göğe bakarak, “Bugün dünya çok güzel bir gün giymiş üzerine kızım,” diyordu, ...

Hiç Gelmeyen Düşman

Resim
  Mahallenin en eski evlerinden birinde yalnız yaşayan Nihat, her sabah aynı saatte, güneş henüz doğmadan uyanırdı. Sessizlik, dünyanın en güvenilir zamanıydı ona göre. İnsanlar uyurken, kötülük de uyurdu. Önce salon penceresinin tülünü iki parmak aralar, sokağı dikkatle incelerdi. Karşı apartmanın üçüncü katındaki yaşlı kadın yine balkondaydı; elindeki saksıyı sularken gözü ara sıra onun evine kayıyordu. "Yine beni izliyor," diye geçirdi içinden. Perdeyi hızla kapattı. Kahvesini mutfakta, ışığı yakmadan içti. Televizyon açmazdı; haberlerin bile kitleler üzerinde kurulan o büyük, sistematik oyunun bir parçası olduğuna inanırdı. Telefonu susturulmuş bir sığınak gibi hep sessizdeydi; tanımadığı numaralar zaten potansiyel birer tehditti. Postacı zile bastığında nefesini tutar, kapının arkasında dakikalardır orada duran bir gölge gibi kıpırdamadan beklerdi. Yıllardır böyle yaşıyordu. Mahallede herkes onu tanırdı ama kimse onun kim olduğunu gerçekten bilmezdi. Bakkal Hasan, "...

Aşılmaz Saydam Sınırlar

Resim
  Akvaryumun köşesinde, suyun ve zamanın yavaşladığı o dar açıda, yüzünü camın hafif yosun tutmuş yeşil buğusuna dayamış bir canlı duruyordu. Bir adı yoktu. Çünkü bu şeffaf hapishanede isimler, varlığı sabitlemeye yetmeyecek kadar hafifti; burada sadece kesintisiz bir “ben buradayım” uğultusu geçerliydi. Yine de kendi zihninin kuytularında kendine bir unvan yakıştırmıştı: Bıyıklı Filozof. Bıyığı yoktu elbette, ama bu durum pürüzsüz pullarını hiç rahatsız etmiyordu. Ne de olsa bu sınırlı su kütlesinde gerçeklik, güçlü bir arzuyla her an yeniden tanımlanabilirdi. Bıyıklı Filozof’un kozmolojisi tek bir formüle dayanıyordu: Akışkan bir varoluş, aşılmaz saydam sınırlar ve yukarıdaki boşluktan düzenli olarak düşen mana taneleri. Yemek, mutlak bir dikey eksenden, yani "yukarıdan" gelirdi. Bu yüzden uzun zamandır su yüzeyinin hemen üzerinde, görünmez ve erişilmez bir “Tanrı Balık” yaşadığına inanıyordu. Bu yüce varlığın yegane gayesi, zamanı ve mekanı anlamlandırmak adına, yukarıdaki...

Kuşların Gitmediği Ev

Resim
  Mahallede kimse adını pek bilmezdi; o sadece "Necla’nın kızı"ydı. Çünkü annesi Necla, girdiği her ortamda kendi hikâyesini o kadar büyük, o kadar gürültülü yaşardı ki kızının varlığı hep o gölgenin altında kalırdı. Kızın adı Elif’ti. Sekiz yaşındaydı ve sekiz yaşındaki bir çocuğun taşıyamayacağı kadar yetişkindi. Annesi Necla, kırkına yaklaşmış, güzelliğini hâlâ hayattaki en büyük sermayesi olarak gören bir kadındı. Hayatı boyunca sorumluluk kelimesini ağır bir yük gibi taşımış, omuzlamak yerine hep başkalarının sırtına bırakmayı seçmişti. İnsanlarla kolayca yakınlaşır ama aynı hızla uzaklaşırdı. Verdiği sözleri unutmazdı aslında; sadece tutmayı önemsemezdi. Hayatındaki her başarısızlığın mutlaka hazır bir suçlusu vardı: Patronu, eski eşi, komşular, devlet, ekonomi, şans… Kendisi dışında herkes. Necla’ya göre dünya ona haksızlık eden insanlarla doluydu; bu yüzden değişmesi gereken kişinin kendisi olduğuna hiç inanmadı. Patronunun "kötü niyetli" olduğunu söyleyip i...

Firuze'nin Masalı

Resim
  Kendimi birdenbire firuze kubbelerin altında, dipsiz bir rüyanın içinde buldum. Asırlık bir çöl rüzgarı, gözlerimin önündeki çini duvarların derin çatlaklarına üflüyor, devasa taş sütunlarını masalsı bir tozla aşındırıyordu. Şehir, kendi ihtişamlı mimarisinin ağırlığı altında sonsuz bir uykuya dalmış, bitmek bilmez bir tekerlemeye hapsolmuş gibiydi. Güneş, masallardaki o keskin sarılığıyla devasa avlulara doğdu. Ayaklarımın altında uzanan dar, taş döşemeli sokaklarda ne bir acele vardı ne de bir hayat belirtisi. Taşların girintilerine sinen gölgeler, taş duvarların dibinden sihirli bir yavaşlıkla kayıyordu. Kalın ceviz kapılar, demir tokmaklarını suskun birer nöbetçi gibi taşıyor; üzerlerindeki oyma desenler, çoktan unutulmuş ustaların ellerinden kalan son dua misali zamana direniyordu. Sokaklar öyle kusursuz bir düzenle birbirine bağlanıyordu ki, insan bir şehrin içinde değil de, eski bir rüyada dolaştığını sanıyordu. Her dönüş yeni bir başlangıç gibi görünse de, sonunda yine ay...

Hayatın "Sil" Tuşu Yok.

Resim
  “Merhaba :)” Günaydınlar, iyi geceler, kalpler, emojiler, "çevrimiçi" ibareleri, yazılıyor balonları, silinen mesajlar, görüldü işaretleri... İlişkilerinin ritmini artık bunlar belirliyordu. Sevilip sevilmediklerini bir ses tonundan değil, cevap verme süresinden anlamaya çalışıyorlar, birbirlerini seslerinden çok yazdıkları cümlelerle tanır olmuşlardı. Zamanla, aynı ekranın ışığında, kelimelerden yapılmış iki kişiye dönüştüler. Bir süre sonra ikisi de birbirini değil, yazışmalardan kurdukları kişiyi sevmeye başladı. Her mesaj, yazanın ne demek istediğinden çok, okuyanın o an ne hissettiğini anlatıyordu. Kelimeler çoğaldıkça, birbirlerini daha az anlıyorlardı. Geceleri uzun uzun yazışıyor, sabahları ilk birbirlerine günaydın diyorlardı. Birlikte film izliyor, aynı şarkıları dinliyor, aynı fotoğraflara bakıyor; bütün bunları kilometrelerce uzaktan yapıyorlardı. Birbirlerinin çocukluğunu, korkularını, eski ilişkilerini, gelecek hayallerini öğrendiler. Saatler süren konuşmaları...

Suskunlar

Resim
  Işıkları gecenin içinde bile sönmeyen o eski sahafın vitrininde, üzerinde hiçbir isim yazmayan düz, lacivert ciltli bir defter duruyordu. Kenarları yıpranmış, yaprakları sararmış bu defterin altına sahaf tahrir kalemiyle tek bir cümle düşmüştü: “Başkalarının itirafları, sadece sahibinin yüzünü kızartmaz.” Nihal, haftalardır o dükkânın önünden her geçişinde adımlarını yavaşlatıyordu. Otuzlu yaşlarının ortasında, dışarıdan bakıldığında son derece düzenli, lekesiz, sessiz bir hayatı vardı. Ancak göğsünün tam ortasında, adı konmamış bir huzursuzluk büyüyüp duruyordu. Kendi hayatına dair ne bir soru sorabiliyor ne de bir cevap aramaya cesaret edebiliyordu. Cümleleri hep başkalarının etrafında dönüyordu: İşe vaktinde gidip gelen disiplinli adamlar, komşunun aniden biten evliliği, gazetedeki o faili meçhul cinayet haberi, tutkulu ama hüsranla biten o meşhur aşk hikâyeleri... Başkalarının felaketlerini ve gizli tutkularını okurken içinin sızlaması acımasından değil, kendi içindeki o kara...

Gölgenin Kaldığı Yer

Resim
  Gece yarısını çoktan geçmişti. Odada, klimanın derinden gelen kuru uğultusundan başka ses yoktu. Perdenin arasından sızan karanlıkta bir horoz öttü; birkaç saniye sonra başka bir horoz ona karşılık verdi, ardından bir başkası daha katıldı. Sesler birbirine karışıp gecenin içinde dağıldı. Yatakta uzanırken çocukluğumdan kalma bir görüntünün, nereden geldiğini anlayamadığım bir biçimde zihnimin içinde yeniden belirdiğini fark ettim. Bileğimdeki kırmızı lastik tokayı o zaman gördüm. Annem, ben on yaşındayken saç örgülerimin uçlarını bağlamak için kullanırdı. Nereden çıktığını bilmiyordum; belki çekmecenin bir köşesinde yıllardır duruyordu, belki de yakın zamanda elime geçmişti. Rengi solmuş, lastiği gevşemişti ama bileğimden çıkarmadım. İnsan bazen yıllardır görmediği küçücük bir şeyle karşılaşınca, ne olduğunu kendisi de anlamadan geçmişin bir yerine çekiliyor. Kalkıp kapıyı açtım. Bahçeye çıktığımda hava hâlâ sıcaktı; gece boyunca biriken nem tenime yapışıyor, çimlerin üzerinde yü...