Kayıtlar

Kaybolan Ritüelin Postmodern Hafifliği

Resim
  Modern apartman bloklarının gökyüzünü birer barkod gibi kestiği Rezidanslar Bölgesi’nde, bayramın gelişi sadece telefon ekranlarına düşen bildirimlerle anlaşılıyordu. 27 yaşındaki Can için bayram, "9 Günlük Resmi Tatil Komposizyonu" demekti. Aylar öncesinden Erken Rezervasyon algoritmasını alt ederek kaptığı Ege otelinin konumunu çoktan zihnine kazımıştı. Onun kuşağı için bayram; akraba ziyaretlerinin yarattığı sosyal anksiyeteden kaçmak, Story’lerde "Out of Office" etiketi paylaşmak ve büyüklerin elini öperek kazanılacak nakit akışını dijital cüzdana aktarmaktan ibaretti. Valizini hazırlarken, yan daireden gelen o tanıdık ve sinir bozucu sesle irkildi. Apartmanın son "eski kafa" sakini, 70 yaşındaki Meliha Hanım’ın kapısı açılmıştı. Can, asansörün düğmesine basarken yakalanmamayı umuyordu ama geç kalmıştı. Meliha Hanım, elinde üzeri streç filmle kaplı, içi ev baklavası dolu bir tepsiyle koridordaydı. Yüzünde, bu çağda artık antika sayılan o ısrarcı, dav...

Kendini Kaybettiğin Yer

Resim
Kerem, Derya’nın fırtınalarının ne zaman kopacağını asla kestiremiyordu. Bazen geç kalınmış bir mesaj, bazen yanlış anlaşılan sıradan bir söz, bazen de kendisinin farkında bile olmadığı ağır bir sessizlik yetiyordu. Biraz önce yanı başında içtenlikle gülen kadın, bir göz kırpma süresinde karşısında beliren amansız bir yabancıya dönüşüyordu. O akşam iş çıkışı bir arkadaşıyla birer kahve içmişti. Eve dönerken Derya’ya haber vermeyi unuttu. “Neredeydin?” “Bir arkadaşla oturdum. Haber vermeyi unuttum, kusura bakma.” “Senin için her şey bu kadar basit zaten.” Kerem konuyu kapatmak, suları durultmak istedi ama Derya çoktan eski defterleri açmıştı. Onu hiç umursamadığından, arkasından işler çevirdiğinden, aslında onu hiçbir zaman gerçekten sevmediğinden bahsediyordu. Birkaç dakika içinde aylar öncesinin tartışmaları, yaşanmamış konuşmalar, Kerem’in söylemediği ama Derya’nın zihninde taşlaşmış sözler masaya döküldü. Kerem kendini açıklamaya çalıştıkça Derya’nın öfkesi daha da bilendi. “Ben san...

Zamanın Dinlendiği Çeşme

Resim
  Dünya, gürültüden yorulmuş ruhlar için bazı köşelerine sessizlikten kaleler inşa eder. Denizin ve zeytin ağaçlarının insanla fısıldaşarak konuştuğu, adımların acele etmeyi unuttuğu o kıyıda, hayat bildiğimizden çok daha başka bir dille akardı...  Deniz, bu kıyıda mavi değildi; her sabah başka bir kelimenin rengini alırdı. Bir gün "sessizlik" kadar beyaz, ertesi gün "özlem" kadar koyu olurdu. Zeytin ağaçları, taş duvarların üzerinden yalnızca eğilmez; sanki yüzyıllardır aynı yokuşu, aynı evleri, aynı suskunluğu izlemekten yorulmuş da birbirlerine yaslanmak ister gibi ağır ağır sarkarlardı. Gövdelerindeki kıvrımlar, rüzgârın değil zamanın açtığı izlerdi. Her biri, yazları kavrulmuş avluların, kışları nem kokan odaların, kapısı önünde sessizce yaşlanan insanların hafızasını taşırdı. Taş duvarlar ise gün boyunca güneşi içine çeker, akşam olduğunda hâlâ sıcak kalır; sokaktan geçenlerin omzuna, yüzüne, hatta düşüncelerine değen eski bir sıcaklığı geri verirdi. Duvarları...

İskambil Destesi

Resim
  Bir ara gerçekten şanslı biri olduğuma inanmıştım. Hayatın yıllardır bana çıkarmadığı hesabı sonunda kapattığını sanmıştım. "Demek sıra bana da geliyormuş," diye düşündüğümü hatırlıyorum. İnsan, talihin kendisine gülümsediğini sandığı anlarda ne kadar da kolay kandırıyor kendini. Sonra bir hastane koridorunda bekledim. Hastanelerin tuhaf bir mizah anlayışı vardır. Bir odadan yeni doğmuş bir bebeğin ilk ağlama sesi gelir, birkaç kapı ötede bir aile ölüm haberini öğrenir. Koridordan telaşla geçen sedyeler, plastik sandalyelerde saatlerdir kıpırdamadan oturan insanlar, tavandaki floresan lambalarının insanı sorguya çekiyormuş gibi duran beyazlığı... Bütün bunların ortasında, insan kendi hikâyesinin çok önemli olduğunu zanneder. Oysa hastane, sana nazikçe şunu hatırlatır: "Sıradaki." O günden sonra anladım ki hayatın en sevdiği şey, tam rahatladığın anda omzuna dokunmakmış. Üstelik bunu öyle büyük felaketlerle de yapmıyor. Bazen tek bir telefonla, bazen bir doktorun y...

Bilyenin İçindeki Akşam

Resim
  Masada boş bir kâğıdın önünde oturuyordu. Uzun zamandır ne yazacağını düşünüyor, ara sıra kalemi eline alıp ucunu kâğıda değdirmeden bir süre bekledikten sonra yeniden bırakıyordu. Zihninden birkaç kelime geçti: var olmak, zaman, bilinç. Hiçbirini sevmedi. Kâğıdın üzerine gelince kelimeler, zihninde olduklarından daha ağır ve daha yavan görünüyordu. Sanki başkasının cümlelerini yazmak üzereydi. Başını kaldırdığında gözü pencerenin ahşap pervazındaki bilyeye takıldı. Eski bir cam bilyeydi. İçinden ince, düzensiz bir çatlak geçiyor, camın içinde kıvrılarak bir yerde kayboluyordu. Nereden geldiğini, ne zamandır orada olduğunu hatırlamıyordu. Belki çocukluğundan kalmıştı. Belki de yıllar önce bir yerden bulup, neden sakladığını bile bilmeden pencerenin kenarına bırakmıştı. Akşam güneşi pencereye iyice yaklaşmıştı. Işık bilyenin içinden geçerken kırılıyor ve karşıdaki tozlu duvara küçük bir leke düşürüyordu. İlk bakışta yalnızca sarıydı bu leke; biraz dikkat edince sarının içinde mor...

Yağmurun Açtığı Oda

Resim
  Yağmur başladığında şehirde ilk değişen şey kokuydu; egzoz dumanıyla ısınmış asfaltın üzerine düşen ilk damlaların çıkardığı o geniz yakan, kuru koku. Kaldırımlar simsiyah bir parlaklığa büründü. Selim pencere kenarındaki ahşap kaplamaya dayadı alnını. Soğuk, camdan kemiğine işledi. Karşı binanın çatı oluğundaki çinko kırılmıştı; su oradan ritmik değil, aksak bir gürültüyle aşağıya, çöp konteynerinin kapağına vuruyordu. Tık. Tık-tık. Tık. O aksak sesle birlikte zihninde bir kapı aralandı. Mutfak... Mutfaktaki masanın üzerinde duran, sararmış, yer yer muşambası soyulmuş örtü. Annesinin hastalandığı günlerde çay bardağını tabağına bırakırken çıkardığı o sesi hatırladı. Yalnız, artık o sesi çıkaran el daha yavaş hareket ediyordu. Bazen bardak tabağın üzerinde bir an duruyor, sanki annesi elini çekmeden önce neyi nereye koyduğunu yeniden düşünüyordu. Mutfak sobası yanıyor, borudan yine aynı kurum kokusu yükseliyordu. Ama evin içindeki hava eskisi gibi değildi. Hastalığın adı konuşmal...

Hani iyi ki vardım ?

Resim
  Sahte Liman Kerem, koltukta bir külçe gibi yayılmış, elindeki telefonun ekranında parmağını hızla kaydırıyordu. Sevim’in mutfakta ne yaptığıyla, gününün nasıl geçtiğiyle ya da neden on dakikadır tek bir noktaya bakıp daldığıyla zerre kadar ilgilenmiyordu. Kerem’in ilgisizliği, Sevim için artık kanıksanmış bir hava durumu gibiydi. Adam, Sevim’e bakarken içini görmüyordu; sadece orada duran, evi çekip çeviren, akşam yemeğini hazırlayan ve odayı boş bırakmayan bir nesne görüyordu. Sevim bazen bir cümle kurmaya yelteniyor, sonra Kerem’in tepkisiz suratını hayal edip vazgeçiyordu. Bu adamla hiçbir ortak noktası yoktu; ne sevgi ne de saygı kalmıştı geriye. Ama Sevim, neden hala burada olduğunu kendine açıklarken hep "Alışkanlık işte," ya da "Düzen bozmak zor," diyordu. Kerem’in duyarsızlığı, aslında Sevim için bir çeşit kalkandı; adamın o kaba varlığı, kendi varoluşsal hiçliğiyle yüzleşmesine engel olan kirli bir perdeydi. Kerem’in ilgisizliği ona acı veriyordu ama bu a...

"Ulaşmak" Bir İllüzyondur, "Yaklaşmak" İse Bir Sanat

Resim
  Sis, dünyanın henüz ilk cümlesi kurulmadan önceki o dilsiz boşluktu. Sadece vardı; renksiz, biçimsiz ve zamansız. İnsanlar o belirsizliğin kıyısında durur, sise bakarken kendi gölgelerini anlamlandırmaya çalışırlardı. Ben ise o kıyıda duran, elindeki iğneyle hem yarayı açan hem de onu dikmeye çalışan yalnız bir yürüyüşçüydüm. Her sabah, güvenli sınırlarımı ardımda bırakır, sisin içine ilk adımımı atardım. O an bir Kaşif olurdum. Kelimelerin henüz doğmadığı, anlamın daha şekillenmediği o çiğ ve can yakan soğukluğa dalar, nefesimi tutardım. Döndüğümde yanımda getirdiğim her şey ham, dile gelmemiş, ağır ve biçimsiz olurdu. Sonra masaya oturur, bir Dokumacı'ya dönüşürdüm. Sisin içinden çıkardığım o vahşi parçaları elime alır; onlara dilin, nezaketin ve kurgunun ipliklerinden birer elbise dikerdim. İnsanlar o elbiseleri giyer, içlerinde ısınır ve buna "hayat" derlerdi. Onlara, her aşkın içinde saklı bir ayrılığı, her sadakatin gölgesinde bekleyen bir ihaneti ve her doğumun ç...

Duygusal Ekonomi ve Tecrübe Zehirlenmesi

Resim
  Aşağıda, dar sokağın loş ışığı altında beyaz hatchback sonunda yerine oturduğunda, adam direksiyonu iki eliyle sıkıca kavramış halde birkaç saniye öylece kaldı. Sanki park ettiği şey yalnızca araba değil, aynı zamanda ilişkinin kırılgan dengesiymiş gibi dikkatliydi. Kadın ise hemen camın kenarına eğildi, başını içeri uzatıp hızlı hızlı konuşmaya başladı. “Ben sana biraz daha kır dedim, fazla çevirdin,” dedi; sesi kızgınlıktan çok telaşlıydı. Bu, uzun yılların rahatlığıyla söylenmiş bir azar değildi. Kelimelerin içinde hâlâ açıklama yapma zorunluluğu vardı. Adam da ona alışkın birinin rahat sabırsızlığıyla değil, yanlış anlaşılmaktan korkan birinin tedirginliğiyle cevap verdi. “Tamam ama bir anda üç şey söyledin, hangisini yapacağımı şaşırdım.” Bu cümlede savunmadan çok kendini beğendirme çabası vardı; hâlâ kavga ederken bile haklı görünmekten ziyade, yetersiz görünmemeye çalışıyordu. Kadın bir an geri çekildi, montunun cebine ellerini soktu. Üzerinde adamın ceketinden büyük duran...

Efsunlu Rüzgârlar

Resim
  Bugün adaya ayak bastığımda havada, insanın göğüs kafesini durup dururken genişleten, yüzünde uçucu bir tebessüm bırakan o tatlı, ılık esintilerden biri vardı. Hani insanın içine sebepsiz, çocuksu bir yaşama sevinci üfleyen; tepelerdeki taze biçilmiş çimlerin yeşil kokusunu kıyıya vuran denizin iyotlu tuzuyla aynı nefeste harmanlayan o efsunlu rüzgârlardan… Vapurdan inip o küçük iskeleye ilk adımımı attığım, tenime ilk değdiği anda, aylardır omuzlarımda biriken o ağır, kurşuni şehir paltosunu şefkatli bir el gibi çözüp aldı bu rüzgâr; beni bir tüy gibi hafifletti. Üzerimde sadece bir esinti değil, adeta görünmez bir ipeğin dokunuşu gibi kayıp gidiyordu. Sanki bu küçük ada, denizin ortasında asırlık uykusundan uyanmış ve gökyüzüne doğru ilk kez derin, ferah bir nefes bırakmıştı. Kıyıdaki balıkçı kahvesinin önünden geçerken, yaşlı bir amcanın yanındaki kıza gülümsediğini gördüm. Kahvesinden bir yudum alıp göğe bakarak, “Bugün dünya çok güzel bir gün giymiş üzerine kızım,” diyordu, ...